انواع پیچ مربعی

انواع پیچ مربعی یا Square

شکل درایو این پیچ بصورت چهارگوش یا مربع است که از لغزش آچار پیشگیری میکند و تحمل مقادیر زیادی از گشتاور را دارد.

در مواردی چهار گوشه ی مربع را کمی شیاردار میکنند تا قابلیت استفاده از پیچ گوشتی چهار سو وجود داشته باشد، که در این حالت اصطلاحا  Hybrid یا مختلط است. (چون شیار چارسو کامل اعمال نمیشود، درایو از نوع ترکیبی یا Combination نخواهد بود)

این پیچ اولین بار در سال ۱۹۰۸ توسط شخصی بنام رابرسون ساخته شد و به همین علت پیچ رابرسون (Robertson) نیز نامیده میشود.

پیچ با درایو مربعی که به آن Square Screw گفته میشود.

۵- پیچ سوکتی، شش گوش یا آلن (Socket, Hex or Allen)

شیار درایو روی این پیچ بصورت شش گوش، یا سوکتی است که عموما آلن نامیده میشود و در محیطهای صنعتی به پیچ آلن خور معروف است!

شکل خاص این شیار تحمل گشتاورهای بالایی را دارد که آن را  گزینه ی مناسبی برای برقراری اتصالات محکم میکند، اما هزینه ی تولید و قیمت نهایی تولید پیچ را افزایش میدهد.

پیچ آلن خور یا Socket Screw یا Allen Screw که به پیچ سوکتی یا پیچ با درایو شش گوش هم معروف است.

۶- انواع پیچهای ستاره ای یا Star

انواع پیچ ستاره ای کاربرد عمومی زیادی ندارند! شیار ستاره ای شکل و زیبای آنها تنها کمی بیشتر از درایو چهارسو گشتاور تحمل میکند و مزیت اصلی آنها جلوگیری از باز و بسته شدن توسط افراد غیرمتخصص است.

از آنجایی که ابزار مناسب برای باز کردن این پیچ در دسترس بسیاری از افراد غیرماهر وجود ندارد از آن برای اتصال درب محفظه ی اجزای حساس تجهیزات، مثل مدارهای حساس الکتریکی، استفاده میشود.

پیچ ستاره ای یا Star Screw یا Star Bolt

طبقه بندی انواع پیچ از نظر شکل کلگی (Head Shape)

در این بخش مقایسه و طبقه بندی انواع پیچ بر اساس شکل کلگی انجام میشود که برای Screw و Bolt یکسان هستند و هر طبقه بندی شامل پیچهایی با درایوها، جنسها و کاربردهای مختلف است.

۱- انواع پیچ با کلگی مخروطی یا Countersunk

کلگی پیچهای Countersunk مخروطی شکل است، بطوریکه مساحت سطح مقطع از پایین به بالا افزایش میابد.

زاویه ی مخروط عموما قائم (۹۰ درجه) است و در غیر اینصورت مقدارش اعلام میشود (مثلاBolt  Flat 85). زوایای بزرگتر نیازمند ارتفاع کلگی کمتر (و بالعکس) میباشند و به همین علت پیچهای مخروطی با زاویه ی بیشتر از ۹۰ برای قطعات نازک کاربرد بیشتری دارند.

پیچهای Countersunk نشیمنگاهی برای قرارگرفتن روی سطوح ندارند و در اصل برای نصب شدن داخل قطعه کار طراحی شده اند، با این حال در مواردی با بریدن بخشی از ناحیه ی زیرین مخروط یک سطح افقی ایجاد میشود که میتواند بعنوان نشمینگاه استفاده شود (یا نشود) و ارتفاع کلگی را کاهش یا طول رزوه را افزایش دهد.

در صورت وجود برش در ناحیه ی مخروطی، لازم است در نامگذاری پیچ از عبارت Undercut استفاده شود، مثلا Undercut Oval  به معنای یک پیچ مخروطی از نوع Oval میباشد که  ناحیه ی زیرین آن بریده شده است. (پیچ های Flat و Oval کمی جلوتر بررسی میشوند)

برش زیر کلگی و نحوه ی محاسبه ی زاویه ی مخروط در تصویر زیر نمایش داده شده است:

زاویه ی مخروط در پیچ مخروطی و مفهوم Undercut یا برش شانه پیچ

سطح روی کلگی میتواند تخت (Flat) یا بیضوی (Oval) باشد و پیچهای Countersunk یکی از این دو نوع هستند:

پیچ تخت یا Flat

پیچهای تخت یا Flat دارای یک کلگی مخروطی هستند که سطح فوقانی آن تخت است و معمولا در مواردی استفاده میشود که میخواهیم کلگی پیچ هم در دل قطعه کار قرار گرفته باشد، مثلا در اتصالات سرویس خواب، ورقگیر قالب و …

بخاطر داشته باشید که وقتی گفته میشود Flat Screw یا Flat Bolt قطعا شکل کلگی مخروطی است.

پیچ با کلگی تخت یا Flat Screw یا Flat Bolt

۱- ۲- پیچ بیضوی یا Oval

یکی دیگر از انواع پیچهای Countersunk یا مخروطی است که سطح فوقانی کلگی به شکل یک کمان (بیضی) است.

این پیچها هم (مانند انواع Flat) در مواردی استفاده میشوند که میخواهیم کلگی پیچ بیرون نباشد، با این حال مزیتی جالبی نسبت به پیچهای تخت دارند.

در مواردی سوراخ پیچ نسبت به سطح قطعه کار دقت بالایی ندارد و متعامد نیست، در این حالت استفاده از پیچ Flat سبب میشود که انحراف سوراخ کاملا آشکار شود و حتی بخشی از کلگی بشکل لبه ای تیز بالاتر از سطح آن قرار بگیرد و به همین علت پیچهای بیضوی شکل جایگزین خواهند شد.

مقالات مرتبط:

انواع پیچ بکسی

انواع پیچ ام دی اف

انواع پیچ نوک مته